Định nghĩa

1. Danh từ riêng:
   • Tên một nhân vật nữ lịch sử: Tiểu Lân là tên một người phụ nữ nổi tiếng thời Nam Bắc Triều trong lịch sử Trung Quốc, vốn là vợ của Hậu Chủ nước Tề.
   • Biểu tượng của tài năng và bi kịch: Tên gọi này thường gắn liền với hình ảnh một người phụ nữ tài sắc vẹn toàn nhưng có số phận long đong, lưu lạc.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ riêng:
  • Số phận của Tiểu Lân khiến hậu thế không khỏi xót thương. (Số phận của Tiểu Lân khiến người đời sau không khỏi xót thương.)
  • Câu chuyện về Tiểu Lân được lưu truyền như một giai thoại đầy ai oán. (Câu chuyện về Tiểu Lân được lưu truyền như một giai thoại đầy bi thương.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Số phận như Tiểu Lân": một cách ví von để chỉ số phận hẩm hiu, tài hoa bạc mệnh, đặc biệt là của người phụ nữ.

  • Nàng có tài thơ phú, nhưng rồi lại rơi vào cảnh số phận như Tiểu Lân. (Cô ấy có tài làm thơ, nhưng rồi lại rơi vào cảnh số phận long đong, bạc mệnh.)

• "Tiếng đàn Tiểu Lân": hình ảnh ẩn dụ cho nỗi lòng đau đớn, sự đứt đoạn của tình cảm hay số phận, xuất phát từ điển tích nàng làm thơ khi dây đàn đứt.

  • Nghe khúc nhạc ấy, lòng tôi bỗng dưng cảm thấy một nỗi buồn thấm thía như nghe tiếng đàn Tiểu Lân. (Nghe khúc nhạc ấy, lòng tôi bỗng dưng cảm thấy một nỗi buồn thấm thía như nghe tiếng đàn thể hiện nỗi lòng tan nát.)

Biến thể và từ gần giống

• Phùng Tiểu Lân: Cách gọi đầy đủ hơn, kết hợp họ và tên của nhân vật.
  • Phùng Tiểu Lân là một trong những giai nhân tài tử nổi tiếng thời loạn. (Phùng Tiểu Lân là một trong những người phụ nữ tài sắc nổi tiếng thời loạn.)

Từ đồng nghĩa

• Giai nhân bạc mệnh: Chỉ người phụ nữ đẹp nhưng có số phận cay đắng (đây là một cụm từ diễn giải ý nghĩa biểu tượng của tên Tiểu Lân).
• Hồng nhan đa truân: Thành ngữ chỉ người phụ nữ đẹp thường gặp nhiều truân chuyên (cùng trường nghĩa với hình tượng Tiểu Lân).

Thành ngữ liên quan

• "Dục tri tâm đoạn tuyệt, ưng khán tất thượng huyền.": (Muốn biết tơ lòng đứt nát, hãy nhìn sợi dây đàn trên gối này.) Đây là câu thơ nổi tiếng gắn liền với điển tích về Tiểu Lân, thường được dùng để diễn tả nỗi đau tột cùng, sự tan vỡ trong lòng được biểu hiện ra bên ngoài một cách tinh tế.
  • Nỗi lòng của nàng lúc ấy, quả đúng như câu thơ của Tiểu Lân: "Dục tri tâm đoạn tuyệt, ưng khán tất thượng huyền". (Nỗi lòng của cô ấy lúc ấy, quả đúng như câu thơ của Tiểu Lân: "Muốn biết tơ lòng đứt nát, hãy nhìn sợi dây đàn trên gối này".)

1. Họ Phùng, hiệu Tục Mệnh, vợ Hậu Chủ nước Tề thời Nam Bắc Triều. Nàng thông minh, giỏi ca vũ, thạo đàn địch. Sau khi nước Tề thua nước Chu, Tiểu Lân bị bắt về Chu. Chu Vũ Đế gã nàng cho người khác. Nhân lúc ngồi đàn, dây đàn đứt, nàng xúc càm mà làm bài thơ có câu: "Dục tri tâm đoạn tuyệt, ưng khán tất thượng huyền." (Muốn biết tơ lòng đứt nát thì nên xem sợi dây đàn trên đầu gối này.)